m loga mgw zabrze slaskie-min

szkic-strony-MGW 10

szkic-strony-MGW 11szkic-strony-MGW 12

 

 

Konferencja naukowa: "Węgiel – archetyp Górnego Śląska"

loga

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu

oraz
Komisja Historii Śląska Polskiej Akademii Umiejętności

 

zapraszają do udziału w konferencji naukowej

 

Węgiel – archetyp Górnego Śląska

Zabrze, 19-20 X 2017

   

   Od ponad dwustu lat węgiel jest nierozerwalnie związany z dziejami Górnego Śląska. Szyby kopalń jeszcze do niedawna dominowały w krajobrazie a górnicy stanowili najliczniejszą grupę zawodową. Zapraszając do udziału w konferencji pragniemy wspólnie zastanowić się, czy wskutek tego węgiel stał się swoistą matrycą kształtującą zbiorowe doświadczenie. Być może z kopaliny przeistoczył się w cechę przekazywaną kolejnym pokoleniom, genotyp kulturowy dla Górnego Śląska, nieuświadomione uwarunkowanie wymagające odnawiania.
   Ciekawi nas, czy węgiel można nazwać archetypem, który znajduje swoje miejsce w nieświadomości potomków hrabiego Friedricha von Redena i zachęca do ciągłej interpretacji i reinterpretacji. Czy węgiel-archetyp, upostaciowiony przez obrazy, mity, symbole w życiu społecznym, gospodarczym i kulturze drzemie u źródeł życia regionu? Być może, pomimo tego, że byłby archetypem „młodym", bo XIX-wiecznym, jest wieczną obecnością, praobrazem stanowiącym o jedności kultury wytworzonej na Górnym Śląsku?
   Planowane wydarzenie będzie okazją do spotkania reprezentantów wielu nauk eksplorujących zagadnienia wiążące się z ujawnianiem się archetypu na przestrzeni XIX, XX i XXI wieku oraz poznaniem jego treści poprzez język symboli, obrazów, przestrzeni. Celem planowanej interdyscyplinarnej konferencji jest próba zbadania, czy literatura, kultura, historia, gospodarka, życie społeczne i sztuka, wytworzone w regionie, są interpretacją i reinterpretacją „węglowego archetypu".

Konferencja podzielona będzie na sekcje tematyczne, które koncentrować będą się na funkcjonowaniu archetypu w obrębie poszczególnych paradygmatów: historii i gospodarki, społeczeństwa i kultury oraz środowiska i urbanistyki.

        Historia – gospodarka
   W pierwszym bloku zagadnień chcielibyśmy określić wpływ archetypu węgla jako siły sprawczej na kształt i rozwój regionu, przeanalizować modele gospodarcze i ich przemiany od końca XVIII do połowy XX wieku.

        Społeczeństwo – kultura
   Kultura, jako najbardziej predestynowana do dokonania reinterpretacji oraz odnajdywania sensów i znaczeń pozwala społeczeństwu na wzbudzenie refleksji zarówno o historycznej jak i metafizycznej genezie archetypu. Mieszkańcy Górnego Śląska oraz wytwarzana przez nich i dla nich kultura ujawniają siłę archetypu nie tylko poprzez funkcjonujący mit, ale także indywidualizują archetyp przekształcając go w symbol. Referaty w tej części poświęcone mogą być zarówno funkcjonowaniu archetypu w społeczeństwie jak i cyrkulacji symboli w kulturze.

        Środowisko – urbanistyka
   Swoistym przejawem interpretacji i reinterpretacji archetypu jest urbanistyka oraz architektura. Zbadanie tego zagadnienia oraz refleksja nad wzajemnymi powiązaniami gospodarki, urbanistyki i budownictwa, nad pytaniami, czy przemysł stał się siłą sprawczą czy destrukcyjną, jakie jest jego dziedzictwo architektoniczne i urbanistyczne, jak je chronić i zachowywać, to również zadania konferencji.

Rada naukowa konferencji:
prof. dr hab. Ewa Chojecka
prof. dr hab. Dariusz Jarosz
prof. dr hab. Janusz Kaliński
prof. dr hab. Wojciech Świątkiewicz
prof. UŚ dr hab. Zygmunt Woźniczka

Rada organizacyjna konferencji:
Jan Jurkiewicz
Barbara Klajmon
dr Karol Makles
dr Beata Piecha-van Schagen

Warunki uczestnictwa:

Wypełniony formularz zgłoszeniowy wraz z abstraktem (do 1000 znaków) referatu prosimy nadesłać do 6 września 2017 roku na adres bpiechavanschagen@muzeumgornictwa.pl

Rada Naukowa poinformuje o przyjęciu zgłoszenia do 15 września 2017 roku drogą mailową.
Nie pobieramy opłaty konferencyjnej.

 

Informacje dodatkowe:

W ramach konferencji Muzeum Górnictwa Węglowego zaprasza uczestników do zwiedzenia podziemnych tras turystycznych.
Teksty wygłoszone podczas konferencji zostaną poddane recenzji naukowej i opublikowane w 2018 roku.
Organizatorzy nie gwarantują noclegu i nie pokrywają jego kosztów.

 

Do pobrania:

Formularz zgłoszeniowy

 

Nowy numer „Górnika Polskiego”

blank-book-cover-template

Ukazał się podwójny numer (8-9) rocznika Muzeum Górnictwa Węglowego - „Górnik Polski". Czytelnik znajdzie tu bogactwo tematów z zakresu historii górnictwa, górniczej kultury i techniki, a także wspomnienia świadków historii. Pośród prezentowanej tematyki dominują zagadnienia związane z historią górnictwa w okresie PRL.


„Górnik Polski" nr 8-9 oraz inne wydawnictwa MGW do nabycia w kasie biletowej Muzeum przy ul. 3 Maja 19 w Zabrzu

 

Zawartość numeru:

Adam Frużyński
Górnośląskie górnictwo węgla kamiennego w czasie Pierwszej Wojny Światowej (1914 – 1918)

Stefan Gierlotka
Transport konny w podziemiach kopalń

Kornelia Dygacz
Zespół Akordeonistów „Katowice Kleofas"

Jacek Okoń
Powieść „Krety" Artura Gruszeckiego jako monografia środowiska górniczego w Zagłębiu Dąbrowskim u schyłku XIX wieku

Beata Piecha–van Schagen
CAŁY NARÓD ŚWIĘTUJE Z GÓRNIKAMI. Propagowanie „Dnia Górnika" w latach 1948–1979 jako manipulowanie pamięcią społeczną

Adam Frużyński
Hrabia Fryderyk Wilhelm von Reden - wspomnienie w 200. rocznicę śmierci

Jan Jurkiewicz
Między „szkalowaniem" a „gloryfikacją". Załogi górnicze województwa katowickiego w roku zniesienia stanu wojennego

Eufrozyna Piątek
Szkolenie dozoru górniczego w Tarnowskich Górach

Antoni Steuer
„Naprzód" Janów

Zenon Szmidtke
Reemigracja polskich górników po II wojnie światowej z Francji, Belgii i Westfalii na teren Górnośląskiego Zagłębia Węglowego – zarys problematyki

Eufrozyna Piątek
Alfons Kopia – absolwent szkoły górniczej w Tarnowskich Górach

Jerzy Sołowiej
Ze spokojem mogę spojrzeć w lustro... Wspomnienia górnika i działacza podziemnej „Solidarności"

Witold Zyk
Relacja z pracy w kopalniach węgla kamiennego, w Ministerstwie Górnictwa i w Zabrzańskim Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego w latach 1949 - 1981

Jan Jurkiewicz
Kronika działalności Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu w latach 2014-2015

 

"Akademia po szychcie" z następnym wykładem już 27 czerwca

internet 27 VI

cykl: AKADEMIA PO SZYCHCIE


O górnośląskim przemyśle w Roku Reformacji na Śląsku
Dynamiczny rozwój górnośląskiego przemysłu górniczo-hutniczego i jego wybitni twórcy

Jacek Okoń, Górnośląskie górnictwo w twórczości poetyckiej Włodzimierza Żelechowskiego

Termin: 27 czerwca br., godz. 17.00

Miejsce: sala witrażowa Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, ul. 3 Maja 19

2

3

23

 

Zdjęcie z prelekcji:

IMG 1651

 

Badania cennych rysunków technicznych

W dniach 7-9.06.2017 w gmachu Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu przy ul. 3 Maja 19, eksperci z Muzeum Narodowego w Krakowie – Krajowe Centrum Badań nad Dziedzictwem przeprowadzają badania wybranych rysunków technicznych w ramach realizacji projektu badawczego pt. „Opracowanie optymalnych warunków przechowywania i eksponowania zbioru rysunków technicznych"

Zakres badań obejmuje wykonanie: badań spektrofotometrycznych, badań mikroblaknościowych, oraz analizę warunków mikroklimatycznych.

Badaniom zostaną poddane trzy rysunki techniczne dotyczące transportu wodnego, znajdujące się w zbiorach Muzeum.

Realizacja projektu badawczego jest możliwa dzięki pozyskaniu przez Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu grantu w konkursie organizowanym przez Muzeum Narodowe w Krakowie na wykonanie badań technologicznych, strategii ochrony oraz ekspertyz interdyscyplinarnych.